ISDE-subsidie terugbetalen: wanneer en hoe?

De ISDE-subsidie terugbetalen is een onderwerp dat veel huishoudens pas te laat op hun radar verschijnt. U heeft de subsidie ontvangen voor een warmtepomp, zonneboiler, isolatie of ander duurzaam product — maar onder bepaalde omstandigheden vordert de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) het bedrag volledig of gedeeltelijk terug. Weet u wanneer dat precies geldt? En wat zijn uw rechten als u het er niet mee eens bent?

Wanneer moet u ISDE-subsidie terugbetalen?

RVO kan de subsidie terugvorderen zodra blijkt dat u niet of niet langer aan de subsidievoorwaarden voldoet. Dat kan op het moment van de aanvraag al fout zijn gegaan, maar ook jaren later aan het licht komen. De meest voorkomende terugvorderingsgronden zijn:

• Het product staat niet op de goedgekeurde productlijst van RVO op het moment van aanschaf.
• De installatie is uitgevoerd door een niet-gecertificeerde installateur, terwijl dat verplicht was.
• U heeft de woning binnen de verplichte behoudsperiode verkocht of het product verwijderd.
• De aanvraag bevatte onjuiste of onvolledige informatie, al dan niet bewust.
• U heeft voor hetzelfde product dubbele subsidie ontvangen via een andere regeling.
• Het product is nooit daadwerkelijk geïnstalleerd of in gebruik genomen.

De meest voorkomende situatie in de praktijk is die van de woningverkoop. Wie zijn woning verkoopt kort nadat de subsidie is uitbetaald, loopt het risico op terugvordering. Voor de ISDE geldt geen expliciete behoudsplicht van meerdere jaren — anders dan bij sommige andere subsidies — maar RVO beoordeelt per geval of de subsidie rechtmatig is verstrekt. Lees ook de officiële RVO-pagina over de ISDE-regeling voor de actuele subsidievoorwaarden.

Twijfelt u of uw situatie aan alle ISDE-subsidie voorwaarden voor 2026 voldoet? Controleer dit vóór de installatie, niet erna.

ISDE-subsidie terugbetalen: welk bedrag en op welke termijn?

RVO stuurt een terugvorderingsbeschikking als zij besluit dat u geld moet terugstorten. In dit document staat het exacte bedrag dat terugbetaald moet worden en de betalingstermijn. Doorgaans geldt een termijn van zes weken na dagtekening van de beschikking.

Het bedrag dat u moet terugbetalen is in de meeste gevallen gelijk aan het volledige uitgekeerde subsidiebedrag. RVO past zelden een gedeeltelijke terugvordering toe, tenzij de situatie daar specifiek aanleiding toe geeft — bijvoorbeeld wanneer slechts een deel van de installatie niet aan de eisen voldoet. Volgens Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft de overheid het recht om onterecht verstrekte subsidies inclusief wettelijke rente terug te vorderen.

Wettelijke rente wordt in rekening gebracht als u niet binnen de gestelde termijn betaalt. De wettelijke rente voor niet-handelstransacties bedroeg in 2026 6% per jaar. Betaalt u niet op tijd, dan kan RVO de vordering overdragen aan het CJIB of een incassobureau inschakelen.

Wat te doen als u het niet eens bent met de terugvordering?

Een terugvorderingsbeschikking is een officieel besluit van RVO. U heeft het recht om hier binnen zes weken bezwaar tegen te maken. Dit doet u schriftelijk bij RVO, met een duidelijke motivatie waarom u de terugvordering betwist. Vermeld altijd het dossiernummer en stuur relevante bewijsstukken mee, zoals installateurscertificaten, facturen of productdocumentatie.

Wordt uw bezwaar afgewezen, dan kunt u nog in beroep gaan bij de bestuursrechter. Dit is een juridisch traject dat tijd en soms juridische bijstand vergt. Meer uitleg over dit proces leest u in ons artikel over bezwaar maken na een afgewezen ISDE-aanvraag.

Vraagt u een betalingsregeling aan, dan beslist RVO daar zelfstandig over. Er is geen wettelijk recht op uitstel van betaling, maar in de praktijk wordt een redelijk verzoek soms gehonoreerd, mits u dit tijdig en onderbouwd indient.

ISDE-subsidie terugbetalen bij woningverkoop

De verkoop van uw woning leidt niet automatisch tot terugvordering van de ISDE-subsidie. Dat is een veelgehoord misverstand. De ISDE is een persoonsgebonden subsidie: u ontvangt het geld als eigenaar van de woning voor een specifieke installatie. De regeling schrijft geen minimale bewoningsperiode voor na uitbetaling.

RVO kan echter wél onderzoek instellen als de subsidie is aangevraagd terwijl al vaststond dat de woning op korte termijn verkocht zou worden, en er dus geen sprake was van een reële investering voor eigen gebruik. Dit valt onder de noemer “misbruik van subsidie” en kan leiden tot terugvordering én aangifte.

Heeft u twijfels over uw situatie bij nieuwbouw of een specifiek woningtype? Bekijk dan of uw woning überhaupt in aanmerking komt via ons artikel over ISDE-subsidie bij nieuwbouw.

Huurwoning en terugbetaling: wie is aansprakelijk?

Bij huurwoningen ligt de aansprakelijkheid voor terugbetaling bij degene die de subsidie heeft aangevraagd. Dat kan de huurder zijn, maar ook de verhuurder. Wie aanvraagt, is verantwoordelijk. Als huurder loopt u risico als u subsidie aanvraagt voor een installatie die u bij vertrek niet mee kunt nemen of die achtergelaten moet worden. Lees meer over de regels in ons artikel over ISDE-subsidie bij een huurwoning.

Verhuurders die subsidie aanvragen voor hun pand moeten er rekening mee houden dat RVO de installatie als permanent en functioneel beschouwt. Wordt het product verwijderd of is het aantoonbaar niet gebruikt, dan volgt terugvordering.

Hoe voorkomt u dat u ISDE-subsidie moet terugbetalen?

Voorkomen is beter dan genezen. De meeste gevallen van terugvordering hadden voorkomen kunnen worden met een goede voorbereiding. Houd rekening met de volgende punten:

1. Controleer de productlijst van RVO vóór de aankoop. Alleen producten die op de goedgekeurde lijst staan op het moment van installatie komen in aanmerking.
2. Kies een gecertificeerde installateur. Voor warmtepompen is een erkend installateur verplicht. Controleer dit vooraf via het RVO-register.
3. Dien de aanvraag tijdig in. U heeft maximaal 12 maanden na de installatiedatum om de subsidie aan te vragen. Na het verstrijken van de ISDE-deadline vervalt uw recht op subsidie definitief.
4. Bewaar alle documenten. Factuur, installateurscertificaat, productspecificaties en bewijs van betaling zijn allemaal nodig bij een eventuele controle.
5. Combineer subsidies zorgvuldig. U mag de ISDE in sommige gevallen combineren met andere subsidies, maar stapeling heeft grenzen. Lees hier meer over in ons artikel over ISDE-subsidie combineren met andere regelingen.

Volgens Milieu Centraal zijn fouten bij het kiezen van een niet-gekwalificeerde installateur en het gebruik van producten die niet op de lijst staan de meest voorkomende redenen waarom subsidieaanvragen worden afgewezen of teruggevorderd. Beide zijn eenvoudig te vermijden.

Particulier of ondernemer: maakt het verschil bij terugbetaling?

Zowel particulieren als ondernemers kunnen ISDE-subsidie ontvangen, maar de regels en risico’s kunnen per doelgroep verschillen. Voor ondernemers gelden aanvullende eisen rondom de bedrijfsvoering en het gebruik van het gesubsidieerde product. Een ondernemer die een warmtepomp aanvraagt voor een bedrijfspand en dit pand vervolgens verkoopt of de bestemming wijzigt, loopt een groter risico op terugvordering dan een particulier. Meer over dit verschil leest u in ons artikel over het verschil tussen ISDE voor particulieren en ondernemers.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) publiceerde in 2025 een evaluatie van de ISDE-regeling, waaruit bleek dat de handhaving op naleving van de subsidievoorwaarden de afgelopen jaren is aangescherpt. RVO voert vaker steekproefcontroles uit bij uitbetaalde subsidies, ook bij particulieren.

Veelgestelde vragen over ISDE-subsidie terugbetalen

Moet ik de ISDE-subsidie terugbetalen als ik mijn huis verkoop?

Niet automatisch. De ISDE kent geen verplichte bewoningsperiode. RVO kan echter wel terugvorderen als bij nader onderzoek blijkt dat de subsidie is aangevraagd zonder reëel gebruik voor ogen, bijvoorbeeld als de woning al vóór de aanvraag te koop stond.

Hoe lang heeft RVO de tijd om ISDE-subsidie terug te vorderen?

De reguliere verjaringstermijn voor bestuursrechtelijke vorderingen bedraagt vijf jaar. In gevallen van fraude of opzettelijke misleiding kan deze termijn langer zijn. RVO kan dus ook jaren na uitbetaling nog controleren en terugvorderen.

Wat gebeurt er als ik de terugvordering niet betaal?

RVO kan wettelijke rente in rekening brengen en de vordering overdragen aan een incassobureau of het CJIB. In ernstige gevallen kan ook dwangvordering via de belastingdienst plaatsvinden.

Kan ik een betalingsregeling afspreken met RVO?

Er is geen wettelijk recht op een betalingsregeling, maar RVO bekijkt redelijke verzoeken op individuele basis. Neem zo vroeg mogelijk contact op met RVO en leg uw financiële situatie schriftelijk toe.

Wat als de installateur achteraf niet gecertificeerd bleek te zijn?

In dat geval bent u als aanvrager verantwoordelijk voor de terugbetaling, ook al was u zelf te goeder trouw. U kunt mogelijk verhaal halen op de installateur via het civiele recht, maar dat staat los van de terugbetalingsverplichting aan RVO.

Moet ik rente betalen over de teruggevorderde ISDE-subsidie?

Ja, maar alleen als u niet binnen de gestelde termijn van zes weken betaalt. Betaalt u op tijd, dan is er geen rente verschuldigd over de hoofdsom. De wettelijke rente bedroeg in 2026 6% per jaar voor niet-handelstransacties.